Paweł Jędrzejko (ur. w 1970 r. w Katowicach), znany pewnej generacji artystów scen folkowych jako „Synchro”, to człowiek o wielu pasjach i talentach, który od lat łączy w swoich działaniach naukę, muzykę i żeglarstwo. To za jego radą w 1994 roku pierwszy skład zespołu – podówczas jeszcze kwartet a cappella – przyjął nazwę Banana Boat. Kiedy w 1998 roku nastąpiła reaktywacja Bananów w nowym składzie – Jędrzejko senior debiutował w nim jako… kierowca. Podczas jednego z wyjazdów koncertowych, Tomek Czarny poprosił siedzącego za kierownicą Pawła, by „testowo” dośpiewał piątą partię do kwartetowej aranżacji opracowywanej właśnie szanty – i od tamtej pory starszy brat Maćka wszedł w skład zespołu „na próbę”, „tymczasowo”, do chwili, kiedy nie znajdzie się „piąty do kwintetu”. I choć od 1998 roku zespół stał się sekstetem (a nawet, między lutym roku 2023 a lutym roku 2025, formalnie funkcjonował jako septet) „okres próbny” Pawła Jędrzejki – i poszukiwania „tego piątego” – trwają. Od 1998 roku Paweł śpiewa w Bananach partie barytonowe i barytenorowe i prowadzi niektóre piosenki, ale jego wkład w życie zespołu na tym się nie kończy. Jędrzejko jest bowiem twórcą zasadniczej większości autorskich tekstów piosenek Banana Boat, z których wiele – jak „Arktyka”, „Stavanger”, czy „Zęza” – cieszy się do dziś znaczna popularnością i krytycznym uznaniem. Jako tekściarz (pracujący najczęściej w tandemach z Bananowymi kompozytorami) i wokalista, Paweł współtworzył wszystkie albumy zespołu, a jako zawodowy neofilolog – przyczynił się walnie do budowania jego międzynarodowej recepcji. Jego zaangażowanie w propagowanie gatunku neo-szanty przyczyniło się do popularyzacji muzyki żeglarskiej w nowoczesnym wydaniu, a teksty lub przekłady jego autorstwa wykonuje wiele artystek i wielu artystów sceny marynistycznej (między innymi, pojawiły się na płytach Czterech Refów, Pereł i Łotrów, Marty Śliwy i Marty Kani). Jest też autorem libretta do skomponowanej przez Wojciecha Stępnia morskiej mini-opery Captain Who, której premiera miała miejsce w listopadzie 2022 roku w chorzowskim Teatrze Rozrywki. Poza sceną muzyczną, Paweł jest cenionym literaturoznawcą i amerykanistą, profesorem Uniwersytetu Śląskiego i wykładowcą Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu „La Sapienza” w Rzymie. Jest autorem dwóch pierwszych monografii poświęconych życiu i twórczości Hermana Melville’a w języku polskim: Melville w kontekstach (2007) oraz Płynność i egzystencja (2008), a także współautorem – wraz z Dariuszem Kubokiem i Marcinem Fabjańskim – wydanej w wydawnictwie Routledge monografii Atmospheric Health, Nature, and Well-being:Towards a Philosophy of the Garden (2025), książki w znacznej mierze poświęconej doświadczeniu życia w „Ogrodzie Wysp”. Jego zainteresowania naukowe, które przełożyły się na niemal 200 publikacji naukowych, obejmując teorię i historię literatury, teorię przekładu oraz filozofię, idą w parze z bezpośrednim doświadczeniem morza, które jest nieodłącznym komponentem życia Pawła, od wielu lat kapitana jachtowego i motorowodnego. Od 1984 roku Jędrzejko senior aktywnie uprawia żeglarstwo morskie, do tej pory czterokrotnie przepłynął Atlantyk pod żaglami i co roku organizuje i prowadzi wyprawy żeglarskie na różnych akwenach – od Morza Atlantyckiej Bretanii do Polinezji Francuskiej i od Arktyki do Morza Śródziemnego. W roku 2024 został uhonorowany nagrodą „Śląskie Żagle 2023” w kategorii „Rejs roku” za wyprawę jachtem Ron Punch z Cienfuegos na Kubie do Palma de Mallorca. Jego zaangażowanie w środowisko żeglarskie zaowocowało, w latach 2008–2012, funkcją członka Komisji Kultury i Etyki Polskiego Związku Żeglarskiego. Obecnie, Paweł jest członkiem Zarządu Koła Kapitanów „Śląsk”, a jego organizacyjną konstelacją jest gwiazdozbiór Małego Lwa (Leo Minor).
Paweł “Synchro” Jędrzejko
